13 maja 2011 o godz. 20:23

„Melanże” na maturze 2011

Agata Boczkowska w swojej prezentacji maturalnej przedstawia "Melanże z Żyletką" obok... "Ody do młodości" Mickiewicza, a także Mrożka i Hłaski. Matura zdana!

Młode pokolenia od zarania dziejów nie potrafiły znaleźć nici porozumienia z pokoleniem starych .
W mojej prezentacji chciałabym przedstawić antynomie młodości i starości w literaturze które uzależnione są od indywidualnych doświadczeń twórcy i epoki w jakiej tworzył.   
Pierwszy utwór który chcę zaprezentować to "Oda do młodości" Adama Mickiewicza – który jest programowym wierszem epoki  Romantyzmu, napisanym  w 1820r.
W tym czasie Mickiewicz należał do stowarzyszenia filomatów – którzy sami siebie nazywali "Republiką młodych" . Ich program polegał na krzewieniu : cnoty, nauki i przyjaźni. Była to grupa której konspiracyjna działalność nie była na rękę władzą carskim i w związku z tym byli prześladowani.
Właśnie w Odzie autor odzwierciedla świat swojej generacji. Rzeczywistość świata młodych – pełna jest marzeń, inicjatyw i planów na przyszłość. Młodość legitymuje sie tutaj z zapałem, aktywnością i nadzieją  na lepsze czasy. Świat ten jest silnie skontrastowany z drugim opisanym w tekście – światem starych- ludzi oświecenia. Ich idee już dawno się wypaliły; są przestarzałe a sposób ich myślenia ograniczony.
Wg Mickiewicza pokolenie starych miało swój czas który minął bezpowrotnie.
Światy w tym wierszu obustronnie się wykluczają, są przeciwstawne niczym antypody.
Tematykę młodości i starości podejmuje również Marek Hłasko w swoim opowiadaniu "Pierwszy krok w chmurach". Fabuła opowiadania nie jest skomplikowana. Autor opisuje sobotnie- wolne od pracy popołudnie w które trzech robotników szukających rozrywki postanawia zabawić się kosztem młodej, zakochanej pary skrytej w krzakach- spędzającej tam swoje pierwsze intymne chwile.
Zaskakująca jest tu reakcja robotników gdyż skutecznie dążą do zakłócenia ich prywatności.
Jak więc łatwo się domyśleć starość w tym tekście to głównie pijani, znudzeni życiem ludzie bez perspektyw- ludzie którzy utracili złudzenia na szczęście, natomiast młodzi to para zakochanych cieszących się sobą i życiem.
Moim zdaniem w swoim postępowaniu robotnicy kierują się zazdrością i życiową frustracją, ponieważ oni  kiedyś również byli młodzi i w historii dwójki zakochanych widzą odzwierciedlenie swojej młodości która zakończyła się dla nich dość drastycznie i doprowadziła ich do stanu (i sytuacji życiowej ) w jakiej się  teraz znajdują. Chcieli poznawać świat lecz ich wyobrażenia z czasem legły w gruzach. Z tego powodu też mszczą się na młodych. Pierwsze doświadczenie seksualne młodych ludzi jest tu przedstawione bardzo znamiennie i ma sens metaforyczny- wiąże w sobie pełnie szczęścia, doświadczenie, poznanie świata a także poczuciem nieśmiertelności. Okazuje się ze jest to jednak szczęście bardzo krótkotrawałe .
W tym tchwi tragizm człowieka. Można również w tym utworze doszukiwać się aluzji ideologicznych do socrealizmu- zapal ludzi budujących nową rzeczywistość po 1945 r. szybko się ostudził ponieważ okazał się złudny i ostatecznie doprowadził do egzystencjalnej pustki.
Przejdźmy teraz do nietypowego podejścia do tematu w dramacie Sławomira Mrożka pt.”Tango”.
Oto jak wygląda rzeczywistość w jego wydaniu:
-Babcia (Eugenia)-koncentruje się na sprawach doczesnych chociaż osoby w jej wieku większość swej uwagi poświęcają Religi i myśleniu o sprawach sakralnych.
-Wujek(Eugeniusz)- to konformista bez swojego zdania.
-Stomil- ojciec Artura, niespełniony artysta, lubiący eksperymenty w sztuce, ideowy anarchista.
-Eleonora-matka Artura, wogóle nie odnajdująca się w roli matki. Jest kobieta od lat wyzwoloną,   wyznającą zasady wolności we wszystkich dziedzinach życia. Natomiast przedstawiciel młodego pokolenia (to):
-Artur: student, buntujący się przeciw postulatom wolności absolutnej swojej rodziny.
Relacje panujące w tym utworze są zaskakujące gdyż role zostają tu odwrócone- ojciec przedstawiciel starego pokolenia dąży do wyswobodzenia się ze wszystkich norm społecznych jak i artystycznych . Z kolei syn tęskni za tradycyjna forma rodziny. Jest to ujecie groteskowe- świat przedstawiony jest w tekście na opak. Rodzinę w tym utworze można interpretować szerzej. Wydaje mi się ze może ona odzwierciedlać się w ówczesnych tendencjach społecznych gdzie przeważały: albo skrajny liberalizm za którym w tym utworze opowiadają się jednostki sędziwe albo skrajny konserwatyzm za którym tęskni młody student.
Ostatnią pozycję którą chciałabym zaprezentować w mojej prezentacji jest powieść Łukasza Gołębiewskiego pod tytułem „Melanże z Żyletką”. Jest to książka współczesnego pisarza związanego z punkowa subkultura – który w języku powieści posługuje się wulgaryzmami, całkowicie odartymi z patosu.
Ma on podkreślić niekonwencjonalny klimat utworu w którym pewna granica antynomii młodości i starości się zaciera. Główny bohater którym jest 34 letni mężczyzna, żyjący z pisania książek , alkoholik- nie mający ustabilizowanej sytuacji uczuciowej- żyje w luźnym związku z 15 lat od siebie młodsza dziewczyna.
Na pierwszy plan wysuwa się skomplikowana relacja związku bohatera (zarazem narratora) z tytułową Żyletka która jest 19-letnią dziewczyna bez matury, nie mająca żadnych perspektyw na przyszłość.
On zaś jest „dojrzałym” facetem , szarpiącym się z samym sobą. Młodość w tej książce jest uosabiana z Żyletka z która główny bohater nie potrafi funkcjonować ale tez nie chce bez niej żyć.
Według mnie problem jaki zarysowuje powieść to niemożność akceptacji praw natury.
Dziewczyna jest tu metaforą młodości samego głównego bohatera z która nie potrafi się rozstać . W finalnej scenie powieści bohater uśmierca swą młoda kochankę, wypychając ją m.in. butelkami po spożytym alkoholu i stawia kukle obok swojego łóżka tak by wciąż czuć jej bliskość, pomimo jej utraty.
Uśmiercenie kobiety/ młodości wiąże się: z niejakim zaakceptowaniem dorosłości (która wkradła się w jego życie niepostrzeżenie ) , pojednanie ze światem a także zdolnością do pewnych kompromisów.
Od tego momentu dokonuje się pewna ewolucja w jego życiu ponieważ zrywa z nałogiem jakim jest picie, zaczyna studiować biblie (pewnego rodzaju powrót „do korzeni”)  i skupia się na pracy.
Moim zdaniem bohater godzi się sam z sobą, zamykając pewien rozdział życia, akceptując „starość” (dorosłość) od której człowiek nie jest w stanie uciec. Zachowując młodość w swej pamięci, nie uczestniczy już w niej bezpośrednio.
Reasumując:
Młodość i starość jest popularnym tematem w literaturze. Jak wynika z moich refleksji pomimo iż problematyka  antynomii młodości i starości , niezależnie od czasów  jest uniwersalna- to przedstawiana jest inaczej w zależności od epoki, w jakiej egzystował dany twórca.
W romantyzmie zaznaczano różnice miedzy pokoleniem romantyków a światem starych – oświeceniowców. Dla Mrożka i Hłaski młodość i starość była potrzebna do oddania pewnego chaosu otaczającego rzeczywistość. Z kolei Gołębiewski skupia się na osobistym znaczeniu antynomii  dla człowieka.

9 komentarzy dla “„Melanże” na maturze 2011

  1. I po co marnować pieniądze na modelowe, banalne prezentacje??? Standardy nie są już w modzie.

    I w końcu odnalazłam twoje dzieło:) Wiedziałam że mnie nie zawiedziesz. Zawsze trzeba podejmować ryzyko a nam się to opłaciło. Tylko pozazdrościć ( wiesz o czym mówię :) Prezentacja super!!! Buziaki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pole komenatarz jest wymagane.

Zobacz ostatnie wpisy

21 kwietnia 2018 o godz. 18:11

Dwudziesty numer „Aqua Vitae”

AV_cover 20

Ukazał się dziewiętnasty numer magazynu o mocnych alkoholach „Aqua Vitae”. Zapraszamy do lektury.

21 kwietnia 2018 o godz. 17:47

Rozmowy z robotem

images

Coraz częściej chcąc coś załatwić, musimy rozmawiać z robotami. Najczęściej dotyczy to reklamacji. Trudno to nazwać inaczej, jak brakiem szacunku dla klienta. Zamiast rozmawiać z człowiekiem, mam wybierać opcje 1, 2, 3 itd., jakbym rozwiązywał test. Ciekawe, że ci mędrcy od komunikacji z klientem nie wymyślili zasady odwrotnej, jak chcą mi coś sprzedać, przedłużyć umowę, wcisnąć nową usługę, to dzwoni do mnie miła pani a nie robot. Czy nie przyszło im do głowy, że w drugą stronę klient też woli rozmawiać z człowiekiem, niż klikać cyfry w telefonie? Drogi rzeczniku praw konsumenta, ratuj nas przed robotami! Jest tyle idiotycznych zakazów w tym kraju, czy nie można by dołożyć do nich jednego mądrego ukazu dla wszystkich biur obsługi klienta, że człowiek o swoich problemach rozmawia z człowiekiem?

31 marca 2018 o godz. 19:36

Szpital przemienienia

„Jestem zawsze skrępowany w sobie. Wolny mogę być tylko w ludziach, o których piszę, a i to jest złudzenie”. ~Stanisław Lem

17 marca 2018 o godz. 13:21

Zabrania się zabraniać

stupidity_quote

Zakazują nam milczeć, / nakazują nie mówić nic / zakazują nam śpiewać / a my śpiewamy, olał ich… Śpiewał na początku lat 80. zespół Bikini z Torunia. Przypomniała mi się ta piosenka w związku z tym, że władza zakazała nam robić zakupy w niedziele, nadając sobie jednocześnie przywilej wyboru tych niedziel, kiedy jednak będziemy mogli nacieszyć się pchaniem wózka.  W związku z tym w soboty tłok, kolejki, szaleństwo i żądza mordu w oczach współobywateli na zakupach. Strach pomyśleć, co dzieje się w sklepach typu Ikea, skoro mały Lidl nie nadąża z obsługą sobotnich zakupowiczów. A co będzie z czynszami w galeriach handlowych? Pójdą w górą, żeby właściciel galerii mógł sobie powetować brak klientów w niedzielę, czy w dół, bo sklep traci jeden dzień obrotu? Mędrcy od zabraniania myśleli o tym, czy nie?

12 lutego 2018 o godz. 22:44

Z Arystofanesa

Aristophanes_-_Project_Gutenberg_eText_12788

„Jak się nałykał wszelkich dobrych rzeczy, wnet jął skakać i tańczyć, rechotać, grzmieć zadem niczym oślina, co się nażarła jęczmienia, i nuż walić mnie krzycząc: „Kto pije, ten bije!”. ~Artystofanes „Osy”

11 lutego 2018 o godz. 22:41

O winie

„Picie wina – to jest życie, degustacja wina – to nauka, rozmowa o winie – to sztuka”. ~Henri Beraud

8 lutego 2018 o godz. 17:42

„Aqua Vitae” pierwszy numer w nowym roku

AV_cover 19

Ukazał się dziewiętnasty numer magazynu o mocnych alkoholach „Aqua Vitae”. Zapraszamy do lektury.

27 stycznia 2018 o godz. 15:51

Dzika biblioteka

dzika-biblioteka

Paweł Dunin Wąsowicz musiał napisać biografię, bo trudno mówić o autobiografii. Na to drugie jest zbyt nieśmiały, na to pierwsze, jak najbardziej, jest dość ciekawy. Ciekawy siebie, swoich korzeni, swojego miasta i miejsca. Jest też zbyt uważnym, nałogowym, czytelnikiem, by wypuścić o sobie rzecz interesującą wyłącznie dla samego autora. „Dzika biblioteka” Pawła to pozornie autobiografia. Raczej podążałbym śladem tytułu tej książki – to chaotyczna opowieść o lekturach, o dorastaniu do dużej powagi literackiej. Bo jak inaczej to nazwać? Frontman Dunio jest poważnym czytelnikiem. W dawnych czasach miałby szanowaną posadę lektora. W czasach współczesnych, kiedy lektor nie jest już w cenie, jest outsiderem. Dystans Dunia jest bezcenny. Ale jego osobisty stosunek do literatury w tej książce przysłonił nieśmiały dystans. Jest w tej autobiografii coś z piosenek, które pisze Paweł – delikatny ekshibicjonizm, dżentelmeński takt, szacunek do ludzi, ale przede wszystkim – szacunek do samego siebie. Jeżeli ktoś, kto odwiedzi księgarnię, pomyśli, a co mnie ten facet obchodzi, będzie tylko częściowo wiedział, co odrzuca. To książka o świetnym redaktorze, ale przede wszystkim książka o umiejętności czytania ze zrozumieniem. Wiem, słaba rekomendacja, kogo to obchodzi? Mogę jedynie poradzić – uczcie się od Dunia, on się na pewno skrzywi z niesmakiem, ale warto go potraktować jako przewodnika po dzikiej bibliotece. A dzika biblioteka, to nasza współczesna Aleksandria, nie ulegajmy złudzeniom uporządkowaniu Google. Czy można gustom autora zaufać bardziej niż Google? Nie. Ale nie jest to ranking rekomendacji, a uczciwa opowieść o własnych wyborach, doświadczeniach i gustach. Opowieść faceta, który zęby zjadł na czytaniu rękopisów i książek w okładkach. Wielki szacunek dla Wiesława Uchańskiego, prezesa wydawnictwa Iskry, że taka książka wyszła.

25 stycznia 2018 o godz. 15:54

W PR2

Łukasz Gołębiewski będzie dziś gościem audycji Krzysztofa Jakubowskiego „O wszystkim z kulturą”. Polskie Radio PR2, godz. 18.00. Zapraszamy do słuchania.

15 stycznia 2018 o godz. 18:45

Włochaty z Dezerterem

wlochaty dezerter

Włochaty, Dezerter i Aporia wystąpią razem na trzech koncertach: 23.02 Olsztyn, 24.02 Lubawa i 24.03 Głogów. Do zobaczenia na koncertach.